Yönetmen: Oliver Hirschbiegel
Oyuncular: Moritz Bleibtreu, Christian Berkel
Önemli ödül ve adaylıklar:
-Film, aktör ve yönetmen dallarında Avrupa Film Ödülü adaylıkları
-Film, aktör, set dizayn ve yardımcı aktör (Justus von Dohnanyi) dallarında Almanya Film Ödülleri ödülü
-İstanbul Uluslararası Film Festivali Jüri ödülü
IMDB Puanı: 7,9/10
Estar Abi Puanları:
-Oliver Hirschbiegel: 9
-Moritz Bleibtreu: 8
-Christian Berkel: 9
-Justus von Dohnanyi: 9
-Rainer Klausmann (görüntü yönetimi): 10
Genel Puan: 9/10
Şok edici filmler izlemek isteyen izleyiciler için en iyi konulardan biri faşizm eleştirisidir. Bu eleştiriyi doğru donelerle ve metaforlarla işleyen filmlerin kalitesi kaçınılmazdır. Bu tür filmler de zaten faşizmden en çok çeken ülkelerde yapılır. Alman sinemasının son 10-15 yılda Nazizmin ve kendi tarihlerindeki o büyük kara deliğin üzerine sıkıca gitmesinden dolayı bu ülkenin filmleri kalıp olarak belli bir kalite arz etmeye başladı. Geçen ay izlediğim Die Welle/Tehlikeli Oyun gibi, Das Leben der Anderen/Başkalarının Hayatı gibi filmler ve elbette Michael Haneke filmleri Alman sinemasının son dönem başyapıtları oldular. Der Untergang/Çöküş'le Hitler ve Alman halkını, tarihi ve tarihe bakış açımızı derinden etkileyen Oliver Hirschbiegel'in ve Alman sinemasının bu zorlu hesaplaşma dönemi de 2000'lerde Das Experiment'le başladı.
Mario Giordano'nun Black Box/Kara Kutu romanından adapte filmde bir hapishane deneyi sayesinde insanların eline güç verildiğinde, otorite konumuna yerleştiklerinde sınırı nasıl aşacaklarını, faşizme giden yolu çabucak yarılayacaklarını görebiliyoruz. Yıllar sonra Die Welle de aynı konuyu işlemişti. Ama Das Experiment adı üzerinde bir deneyle Hitler'i ve o dönemki takımını, zorbalığa, diktatörlüğe götüren şeyin olağanüstü bir itki olmadığını günyüzüne çıkartıyor. Günümüzde de silahlı çalışma düzeni sağlayan polislik, askerlik gibi mesleklerin mensupları, ya da insanların hayatları hakkında karar verme mekanizmasında yer alan savcılar, hakimler ya da boktan bir kurumun, işçisini işten çıkartma hakkına sahip bir işyeri müdürünün gerekli hak ve materyalleri eline aldığında nasıl zalimleşebileceği zaten ortada. Hitler'in filmdeki izdüşümü olan Berus da pis kokusu ve Hitler'inkine benzeyen artritinin verdiği aşağılık kompleksini ancak gücü eline aldığında zalimleşerek gösterebiliyor.
Bir deney üzerine bir haftalığına 8 kişi gardiyan 12 kişi de mahkum olarak seçiliyor. Deney sonunda deneklere 4000 mark para verilecek. Görünüşte her akıllı insan 1 hafta rahat durup, zaten esnek olan kurallara uyup 4000 mark gibi önemli bir parayı cebe indirebilir. Gelgelelim insanoğlunun kusurlu ahlaki bünyesi bu kolay işi zorlaştırabiliyor. Lider karizmasını zalimlikle ele geçiren Berus'un, diğer gardiyanları etkilemesi ve Moritz Bleibtreu'nun gazeteye haber çıkarabilmek için sürekli gardiyanları dürtmesi her şeyi değiştirebiliyor.
Das Experiment, maalesef ABD sinemasında da yer aldı ve geçtiğimiz aylarda Adrien Brody'nin yer aldığı bir kadroyla ve The Experiment adıyla yeniden çekildi. Bu tip yeniden çevrimlerin hali ortadayken filmden bir şeyler beklemek çok zor. Zaten aynı anlamı ve görevi taşımalarına rağmen sinemada "das"ın "the" olmasına imkan yoktur. Der Untergang haricinde yukarıda saydığım filmler, yeniden çekilmek üzere Hollywood'a yollanmış durumda. Ama ABD'nin geçmişinde Nazi Partisi gibi bir dönem olmadan o kavramları hangi metaforlarla uygulayacağı merak konusu. Senaryo sıkıntısına düşmüş Hollywood için çoğu çöpe gidecek, ziyan filmler bunlar. Ama Almanya gibi altyapısında zaten anlattıklarını yaşamış bir ülkede bu filmler ışıl ışıl parlıyor.
İlginç Bilgi: Filmde 40 numaralı mahkumu bir Türk, Polat Dal canlandırıyor.
0 yorum:
Yorum Gönder