7 Haziran 2011 Salı

THE PARALLAX VIEW/PARALLAX ESRARI (1974)

Yönetmen: Alan J. Pakula
Oyuncular: Warren Beatty, Paula Prentiss
Başlıca ödül ve adaylıklar: Amerika Yazarlar Birliği en iyi adaptasyon senaryo adayı
IMDB Puanı: 7,3/10
Estar Abi Puanları:
-Alan J. Pakula: 7
-Warren Beatty: 8
-Gordon Willis (Görüntü Yönetmeni): 10
Genel Puan: 7/10

Kennedy kardeşlerin suikaste kurban gitmesi, Vietnam savaşının sürdürülmesindeki politik skandallar ve nihayet Nixon dönemindeki Watergate skandalı 70'li yılların sinemasında bir süreliğini Amerikan Rüyası temasını arka sıralara itip politik gerilimleri ön plana çıkarmıştı. Three Days of the Condor/Akbabanın Üç Günü, The Conversation/Konuşma gibi filmlerin ortaya çıkmasında 63-73 arası bahsi geçen olaylar çok etkili olmuştu. Birçok yönetmen, gerek doğrudan gerekse de farklı bir konuyu orjine alarak politik gerilimin altyapısını kurmuştu ama şüphesiz bu konudaki en mahir isim Alan J. Pakula oldu.

Pakula, Klute/Fahişe, Parallax Esrarı ve All The President's Men/Başkanın Adamları üçlemesiyle 70'lerin en kayda değer politik gerilim filmlerine imza attı. Özellikle, Başkanın Adamları bir klasik oldu ve Watergate Skandalı'nı en iyi anlatan film olarak tarihe geçti. Parallax Esrarı benim ilk ayağını henüz izlemediğim üçlemenin ortanca filmi. Başkanın Adamları kadar olmasa da cesurca çekilmiş bir film. Tam da Nixon döneminin soğuk ve güvensiz ortamında çekilmiş ve eski başsavcı Robert Kennedy suikastinin birebir yansıması olan açılış sahnesiyle Amerika'nın iç politikadaki en kirli dönemini maksimum güvenle tartışmaya açtı.

Filmografisi boyunca hep cesur ve muhalif filmlerde yer almış olan Warren Beatty, suikaste tanık olan herkesin birer birer öldüğünü fark eden ve olayları araştıran gazeteci rolünde mükemmel. Soğuk ve netameli görüntüsü, klasik gazeteci içgüdülerini yansıtmasıyla film için çok iyi bir seçim oluşturdu. Filmde kendisi dışında hiçbir yıldız ismin olmayışına ve 70'ler sinemasının yıldızlardan kurulu kast listesine rağmen tek başına filmi sırtladı.

Filmin en önemli kozlarından biri de az filmde görev almış ama her görevi de layıkıyla yerine getirmiş olan sinematograf Gordon Willis. The Godfather/Baba serisinde de görüntü yönetmeni olarak çalışmış olan Willis'in tam da döneme ve anlatıma uygun olan karanlık ve grenli çekim tercihi filmin yapısına cuk oturmuş. Willis'in alanda izleyicinin dikkatine haiz olan karakterlerin dışındakileri gölgede bırakan tekniği açık hava sinemalarında sorun oluştursa da bu tip politik gerilimler ya da dramatik bir tona sahip filmlerde olumlu bir yöntem olduğu bir gerçek. Özellikle finalde, o ana kadar ki dar açılardan çıkıp alan derinliğini yakalayarak tek başına oluşturduğu mizansen görülmeye değer. Hatta sinema tarihinde görüntü yönetimi açısından en iyi çekilmiş sahneler listesi yapsak final sahnesini ilk 10'a almamız gerekir.

Parallax Esrarı'nın zirve anlarından biri de Warren Beatty'ye uygulanan test sahnesi. Algı biçimimizdeki sıradanlığı gittikçe marjinalleştiren test, herhalde her izleyicinin aklına Stanley Kubrick şaheseri A Clockwork Orange/Otomatik Portakal'daki benzer sahneyi getirecektir.Aile, anne, devlet gibi kurumların ve mutluluğun aslında birbirine geçmiş ve göz önündekinden farklı bir bakış açısı da gerektirecek kavramlar olduğunu hatırlatan sahne mutlaka bir psikologun yorumundan da geçmeli. Aşağıdaki video bahsi geçen sahneyi içeriyor.



İlginç Bilgi: Parallax Esrarı'nın açılış sahnesiyle Alfred Hitchcock'un Saboteur/Sabotajcı filminin finali birbirine çok benzer.

0 yorum: