27 Eylül 2010 Pazartesi

PER UN PUGNO DI DOLLARI/BİR AVUÇ DOLAR (1964)


Yönetmen: Sergio Leone
Oyuncular: Clint Eastwood, Gian Maria Volonte
IMDB Puanı: 8/10
Puan: 8/10

Bizim deyimimizle kovboy filmleri, batılı deyimle western sinemasının temel direklerini kökünden yıkmaya ve evi yeniden inşa etmeye azmetmiş Sergio Leone efsanesinin başladığı film. Bir başlangıç filmi olarak zerre acemiliğin olmaması ve üçlemenin en zayıf halkası olmasına rağmen kalitesi üst seviyede bulunan bir film. Bir Avuç Dolar, adıyla müsemma bir efsanedir bizde. Gerek Clint Eastwood'u Avrupa'da meşhur eden ilk film olması, gerekse de -şerif kızılderilileri kovalar- temalı basmakalıp western klişelerini yerle bir eden bir film olmasıyla gönlümüzdeki yeri ayrıdır. Ayrıca bu filmle Amerikan westerninin çizmeye kolay kolay cesaret edemediği kötü adam profili olanca gerçekliğiyle çizilmiştir. Spagetti western janrından önceki westernler arasında en önemli film olarak gördüğüm High Noon/Kahraman Şerif bile yalnızca iyi karakteri üzerine yoğunlaşırken spagetti western daha baştan iyi karakteri muğlak çizer ve şiddetin westerne hakimiyetinden westernin şiddete hakimiyetine evrilen bir öyküleme başlatır.

İtalya, İspanya ve dönemin Batı Almanya'sının ortaklaşa yaptığı bu film için "toy" yönetmen Sergio Leone, Akira Kurosawa'nın meşhur filmlerinden Yojinbo'dan da epey yararlanarak (Yojinbo'yu henüz izlemediğimden bu yazı o filmi izleyene kadar hep biraz eksik kalacak.) bir Meksika kasabası mekanı oluşturur. Yalnız filmin de en sorunlu yanı burasıdır. Öyle ki kasabada birbiriyle devamlı didişen Rojo ve Baxter ailesi, bir barmen, bir dağılmış aile, zangoç ve cenazeci vardır. Her ne kadar aileler çatışmasından kasabalı kaçıp başka yerlere dağılmış olsa da kasabanın o kadar da ıssız görünmemesi gerekirdi. Zira kimse kalmayınca iki ailenin çatışmasına da bir sebep kalmıyor. İktidar, yönetilen olmadan ne kadar değerli olabilir ki sorusu akla geliyor ister istemez. Sergio Leone bu eksikliği serinin ikinci filmi (lakin devam filmi değil) Per Qualche Dollaro in Piu/Birkaç Dolar İçin'de giderip kalabalık bir mekanlama tutturuyor.

Ennio Morricone'nin ilk büyük western klasiği olan Titoli (bir nevi jenerik müziği anlamında olduğu için çoğu albümde "main tittle" anlamında kullanılıyor) tekrar tekrar dinlenesi bir eser. Morricone serinin bu en ciddi ve en sert filmi için çok özel bir beste sunmuş Sergio Leone'ye. Bu arada Morricone'nin de ilk büyük performansının bu filmde olduğunu hatırlatalım.

Per un Pugno di Dollari hakkında tek başına söylenebilecek (bir dolu övgü cümlesi haricinde) pek bir şey yok. Ama Dolar Üçlemesi'nin 3 filmini de birer birer inceleme işini bitirdiğimize göre diğer detayları üçlemeye özel bir dosyaya saklayabiliriz. Muhtemelen Kasım 2010'da Sinestar'da bu dosyayı okuyabileceksiniz.

İlginç Bilgi: Bu film için ilk önce The Magnificent Stranger adı düşünülmüş. Bence daha uygunmuş bu isim ama A Fistful of Dollars da fena değil hani.

0 yorum: